Paardenwelzijn
Wat betekent "Natuurlijk" in Natuurlijk Paardleiden?
Ons standpunt: de paarden leven en werken met ons, maar ze
zijn ons niets
verschuldigd (ze hoeven niet iets te doen, omdát wij ze houden).
Het is onze verantwoordelijkheid om de paarden een manier van leven te
geven die zo dicht mogelijk aansluit bij hun natuur: de
soort-specifieke
behoeften. Natuurlijk is niet: "volgens de natuur". Immers,de
paarden kunnen zich niet
voortplanten, geen eigen kudde
samenstellen en niet gaan en staan waar ze willen. Ook kunnen ze niet
bepalen wat, waar, hoe en wanneer ze eten. Wandelen aan een halster en
bereden worden zijn aangeleerde vaardigheden ten behoeve van mensen.
De manier waarop de paarden leven bij Natuurlijk Paardleiden is gebaseerd op het idee van de Paddock Paradise van Jamie Jackson en de uitbreiding daarop: Passive Physio van Sharon May Davis.
Hoe gaat dat bij Natuurlijk Paardleiden?
Voeren
Het hooi en bijvoer wordt op verschillende tijden,
plaatsen, manieren en hoogtes aangeboden voor de variatie. De paarden krijgen bijvoeding
met zo min mogelijk suiker, granen en zetmeel, want dat is niet gezond voor paarden. Uiterlijk
iedere
vier uur krijgen ze hooi.
Zo kan ik zorgen dat
ze niet te lang zonder eten staan in verband met
maagzweren; daar zijn paarden gevoelig voor. 's
Nachts is dat een uitdaging. Paarden slapen 's nachts niet en kunnen
niet zonder hooi staan. Dat hebben we opgelost door middel van
hooizakken, hooirekken en een apparaat die
een doorgang open kan laten gaan, zodat er hooi beschikbaar
komt, als we zelf liggen te slapen: de Feed-X gate timer.
Vaste groep
De paarden staan in
een vaste groep met vriendschappen en onderlinge duidelijkheid. Er is
een goede verdeling tussen ruinen en merries. Iedere zomer komt altijd
hetzelfde paard vakantie vieren bij ons. Hij komt later ook bij ons met
pensioen. Ook al heeft het steeds bijna een jaar geduurd voordat hij er
weer is, hij wordt steeds weer (en steeds sneller) opgenomen in de
groep. Hij behoudt zijn vaste plek. Hij leert de regels van onze kudde
jaar na jaar beter.
Omgevingsverrijking
De
paarden staan altijd buiten in een ruime paddock. Met
schuilstallen, zand- en betonnen paden, heuveltjes en andere
obstakels, een
droge ligplek en paardenspeelgoed. Er zijn
twee weilanden waar ze regelmatig de benen kunnen strekken. Dat kunnen
ze in de paddock ook, maar het is altijd leuk om even flink te rennen
en te bokken als je naar een andere plek "mag".
Lichaamstaal en stress-signalen lezen
Alle
leerlingen, ook de allerjongsten, leren de lich
aamstaal en stress-signalen van
een paard (h)erkennen. We lezen zo goed mogelijk de lichaamstaal van de paarden en we laten de paarden merken dat we het belangrijk vinden dat ze ons "vertellen" wat ze
(niet) nodig hebben of (niet) willen.
Autonomie
Dit gaat over keuzes kunnen maken. Dat
is heel belangrijk voor paarden die in een omgeving leven waarin ze
weinig zelf kunnen bepalen, omdat de wereld nou eenmaal is ingericht voor mensen. Paarden
zijn goed in staat om aan te geven
of ze mee willen doen met de les, of ze een deken op willen of even
geen vliegenmasker nodig hebben. Omdat de paarden weten dat we naar
ze "luisteren", geven ze nog veel meer aan, zoals: "één van de paarden
is niet fit, kun je even gaan kijken?" of: "we willen graag naar de wei" Meestal doet Vidar dit door indringend naar één
van ons te gaan staren, maar dat verschilt wel per paard: de
oudste, meest ervaren, merrie gooit bijvoorbeeld een voerbak op de
grond als ze het
tijd vindt voor iets lekkers. Ons gastpaard Bahim schopt net zo lang
tegen een paal, totdat iemand hem geeft wat hij wil. Als het maar
werkt, toch?
Les-activiteiten
De paarden
hebben een taak
ten behoeve van mensen in de vorm van educatie, coaching, wandelen, grondwerk en soms rijden. Die taak mag niet koste gaan van hun welzijn; het moet juist
een
verrijking zijn. Tijdens een wande
ling bijvoorbeeld hebben de
paarden een verandering
van omgeving, ze kunnen de benen strekken en grassen, kruiden en blaadjes eten die
niet in de wei staan. Als de paarden bereden worden (in principe níet), dan letten we op dat een ruiter niet te zwaar is
voor dat paard (maximaal 13% van het normale lichaamsgewicht van het
paard of pony) en we houden rekening met de omstandigheden zoals
warmte, onweer, ijzel en vuurwerk. We rijden altijd zonder bit, sporen, zweep
en
hoefijzers. Als een paard het nodig heeft, dan gebruiken we wel
hoefschoenen. Die kunnen na de buitenrit weer uit, namelijk. Paarden
gaan altijd sámen op buitenrit, want ze vertrouwen het meeste op
elkaar voor hun veiligheid.
Gezondheid
De dierenarts, paardentandarts en hoefsmid komen
regelmatig om de gezondheid van de paarden in de gaten te houden. Twee
paarden hebben gebitsproblemen (EOTRH) en twee paarden hebben
hoefproblemen. De andere paarden krijgen dan meteen een periodieke
controle. De gemiddelde leeftijd ligt hoog in deze kudde, dus de
dierenarts komt tegenwoordig iets vaker helaas.
Training
De
paarden worden getraind op een positieve
manier met voerbeloningen en zo min mogelijk druk. Clickertraining,
positieve bekrachtiging, Intrinzen en
R+ zijn benamingen die hierbij horen. Echter, ook tijdens deze
positieve trainingen
ontkomen we niet volledig aan het gebruik van druk; we moeten namelijk
eerst een
"vraag stellen" om een antwoord te kunnen krijgen. Dat antwoord wordt
onmiddelijk beloond,
al bij de kleinste poging. Dat geeft de paarden de motivatie en het
vertrouwen dat nodig is om meer aan te bieden. Dat vervolgens ook weer
beloond wordt. Zo blijft het leuk voor beide partijen.